การเลือกขนาดระบบโซล่าเซล กี่กิโลวัตต์ดี?

ขั้นตอนที่ 1: รวบรวมบิลค่าไฟ

ขั้นแรก ให้เอาบิลค่าไฟของเราออกมา เก็บไว้ 6-12 เดือน (ถ้าได้เก่ากว่านี้ยิ่งดี)

ดูตรงที่เขียนว่า 'kWh' หรือ 'กิโลวัตต์ชั่วโมง' นั่นแหละจำนวนพลังงานที่เราใช้เดือนนั้น

ตัวอย่างจากบิล:

- เดือนมกราคม: 450 kWh

- เดือนกุมภาพันธ์: 480 kWh

- เดือนมีนาคม: 520 kWh

- เดือนเมษายน: 650 kWh (หน้าร้อนแอร์เปิดเต็มที่)

- เดือนพฤษภาคม: 700 kWh

- เดือนมิถุนายน: 680 kWh

รวมทั้งหมด 3,480 kWh ÷ 6 เดือน = ค่าเฉลี่ย 580 kWh ต่อเดือน

แต่สังเกตว่าฤดูร้อน (เมษายน-มิถุนายน) ใช้มากกว่า ประมาณ 650-700 kWh ส่วนฤดูเย็น (มกรา-กุมภาพันธ์) ใช้น้อยลง เราต้องตัดสินใจว่า จะออกแบบให้ครบปกปิด 70-90% ของการใช้ไฟ หรือสูงสุด

ขั้นตอนที่ 2: หา Daily Average

ต่อไป หารจำนวน kWh ด้วย 30 วัน เพื่อหา Daily Average (การใช้ไฟเฉลี่ยต่อวัน)

ใช้ตัวอย่างด้านบน:

- ค่าเฉลี่ย 580 kWh ต่อเดือน

- Daily Average = 580 ÷ 30 = 19.3 kWh ต่อวัน

สำหรับฤดูร้อนที่ใช้มากที่สุด:

- 680 kWh ÷ 30 = 22.7 kWh ต่อวัน

เราจะใช้ตัวเลขนี้ต่อไป

ขั้นตอนที่ 3: ทราบชั่วโมงแสงแดด (Peak Sun Hours)

ขั้นตอนสำคัญ ดูจากบทความที่แล้วว่า ท้องหนึ่งอยู่ที่ประมาณ 4.7 ชั่วโมงต่อวัน

แต่เนื่องจากไทยมีหลายภูมิภาค ให้ใช้ค่านี้:

**ภาคกลาง (กรุงเทพ, สมุทรปราการ, ชัยนาท, อ่างทอง)** - 4.7 PSH

**ภาคตะวันออก (ชลบุรี, ระยอง, จันทบุรี)** - 4.6 PSH

**ภาคอีสาน (บ้านแบน, โขงแขวน, สกลนคร)** - 5.0 PSH (สายไหม่ๆ ที่สุด)

**ภาคใต้ (ภูเก็ต, สุราษฎร์ธานี, นครศรีธรรมราช)** - 4.6 PSH

**ภาคเหนือ (เชียงใหม่, เชียงราย, ลำปาง)** - 4.8-5.0 PSH

ถ้ารู้แนวๆว่าอยู่ที่ไหนค่อนข้างชัด ถ้าไม่แน่ใจก็ใช้ 4.7 PSH เป็นเลขเฉลี่ย

ขั้นตอนที่ 4: คำนวณขนาดระบบ

สูตรง่ายๆ:

**ขนาดระบบ (kW) = Daily Usage (kWh) ÷ Peak Sun Hours (PSH)**

ใช้ตัวอย่างของเรา:

- Daily Usage = 19.3 kWh ต่อวัน (ค่าเฉลี่ยต่อปี)

- Peak Sun Hours = 4.7 ชั่วโมง

- ขนาดระบบ = 19.3 ÷ 4.7 = 4.1 kW

แนะนำคือ **ปัดขึ้น** เป็น 5 kW เพราะ:

1. เหตุสาเพิ่มเติมที่เกิดขึ้นจากความเสียหาย ฝุ่น ความแก่ขององค์อื่นๆ

2. การใช้ไฟในฤดูร้อน (22.7 kWh) = 22.7 ÷ 4.7 = 4.8 kW ใกล้เคียง 5 kW

3. ผู้ติดตั้งมักขายได้ติดตั้งได้ 3 kW, 5 kW, 10 kW เป็นตัวเลขมาตรฐาน

ในอีกตัวอย่าง ถ้า Daily Usage = 30 kWh (บ้านใหญ่ที่ใช้เยอะ)

- ขนาดระบบ = 30 ÷ 4.7 = 6.4 kW → ปัดขึ้นเป็น 7-8 kW หรือเลือก 10 kW

เลือก 70-90% Coverage

นี่คือเอกลักษณ์ที่หลายคนลืมไป ไม่ต้องออกแบบให้ครอบคลุม 100% ของการใช้ไฟ

จริงนี้ ขอแนะนำให้ครอบคลุม 70-90% ก็พอ ทำไม?

1. **ประหยัดต้นทุน** - ลดต้นลงเหลือ 30% ประมาณประหยัดจากทั้งหมด

2. **ส่วนที่เหลือมาจากสายไฟ** - ยามค่ำหรือวันหมามลัพธ์ ดึงมาจากการไฟฟ้า

3. **Hybrid แนว** - ก็อาจลดได้ เจอแอร์กลางวัน โซล่าเซลหนุนแล้ว ค่ำแอร์ปิด ดึงมาจากสาย

ตัวอย่าง:

- Daily Usage = 19.3 kWh

- ต้องการ 80% = 19.3 × 0.80 = 15.4 kWh

- ขนาดระบบ = 15.4 ÷ 4.7 = 3.3 kW → ปัดเป็น 3-4 kW

หรือถ้าต้องการ 100%:

- ขนาดระบบ = 19.3 ÷ 4.7 = 4.1 kW → ปัดเป็น 5 kW

ขนาดระบบยอดนิยมสำหรับบ้านไทย

จากการติดตั้งจริงทั่วไป บ้านไทยส่วนใหญ่เลือก:

**ระบบ 3 kW:**

- เหมาะสำหรับบ้านเล็ก หรือใช้ไฟน้อย (300-350 kWh/เดือน)

- ผลิตไฟประมาณ 14-15 kWh/วัน

- ราคาประมาณ 98,000-150,000 บาท

- Coverage ประมาณ 50-60% ของการใช้ไฟทั่วไป

**ระบบ 5 kW:**

- เหมาะสำหรับบ้านปกติ (500-700 kWh/เดือน)

- ผลิตไฟประมาณ 23-25 kWh/วัน

- ราคาประมาณ 150,000-250,000 บาท

- Coverage ประมาณ 80-90% ของการใช้ไฟทั่วไป

- **นิยมมากที่สุด**

**ระบบ 10 kW:**

- เหมาะสำหรับบ้านใหญ่ หรือบิสเนสขนาดเล็ก (1,000+ kWh/เดือน)

- ผลิตไฟประมาณ 46-50 kWh/วัน

- ราคาประมาณ 250,000-400,000 บาท

- Coverage 100% หรือมากกว่า

**บ้านทั่วไปแนะนำ 5 kW** ตราบที่บ้านใช้ไฟระดับปานกลาง

ความจุของหม้อแปลง

อย่าลืมข้อความสำคัญอีกอย่างคือ กำลังของหม้อแปลง (transformer) ของบ้าน

บ้านทั่วไปมักมี transformer 15-30 A (แสดงที่หน้าปัดไฟ)

- 15 A × 220V = 3.3 kW

- 30 A × 220V = 6.6 kW

ตามกฎของการไฟฟ้า ระบบโซล่าเซล On-grid ไม่ควรเกิน 50% ของความจุหม้อแปลง

ตัวอย่าง:

- หม้อแปลง 30 A (6.6 kW) → โซล่าเซลปลอดภัยสูงสุด 3.3 kW

- หม้อแปลง 45 A (9.9 kW) → โซล่าเซลปลอดภัยสูงสุด 5 kW

- หม้อแปลง 60 A (13.2 kW) → โซล่าเซลปลอดภัยสูงสุด 6.6 kW

หากต้องการติดระบบใหญ่ อาจต้องขอเปลี่ยนหม้อแปลงเป็นจำนวนอื่มก์าว พูดคุยกับการไฟฟ้า

การลงทะเบียนกับการไฟฟ้า

เมื่อติดตั้งเสร็จแล้ว ต้องลงทะเบียนกับการไฟฟ้า (MEA สำหรับกรุงเทพ หรือ PEA สำหรับภูมิภาค)

ขั้นตอนคร่าวๆ:

1. ผู้ติดตั้งจะเตรียมเอกสาร (แบบ ฟอร์ม 4) และวาดระบบ

2. ส่งไปยังการไฟฟ้า

3. เจ้าหน้าที่จะมาตรวจสอบระบบ

4. ถ้าผ่านก็อนุมัติ ให้ติดตั้ง Meter ตรวจนับการส่งไฟกลับ

5. หลังจากนั้นสามารถใช้ Net Billing ได้

ขั้นตอนนี้ไม่ต้องตกใจ ผู้ติดตั้งส่วนใหญ่แล้วจัดการให้ เราแค่รอ และส่งเอกสารประกอบ (ใบประกอบกิจการ ที่ตั้ง บ้านเลขที่ ฯลฯ)